Nông học

http://nonghoc.net

Trồng và chăm sóc cây thảo quả

Theo Từ điển nông nghiệp: Thảo quả là loài cây thân thảo, lớn, sống nhiều năm, cao 2 – 3m. Thân rễ mọc ngang, có nhiều đốt. Lá to, dài, mọc so le, có bẹ lá ôm kín thân. Hoa to, màu đỏ nhạt mọc thành bông ở gốc. Quả hình trứng, màu đỏ sẫm, mọc dày đặc. Hạt nhiều, có cạnh, mùi thơm đặc biệt. Mùa hoa: Tháng 5 – 7; quả: Tháng 8 – 12. Cây mọc hoang và được trồng ở vùng núi cao, lạnh, dưới tán rừng cây to, đất ẩm nhiều mùn. Bộ phận dùng là hạt của quả. Quả thu hái vào mùa Đông. Phơi hoặc sấy khô. Khi dùng, đập bỏ vỏ ngoài, lấy hạt. Tinh dầu với tỷ lệ 1 – 1,5%. Kháng khuẩn, kích thích tiêu hóa. Chữa ăn không tiêu, bụng trướng đau, nôn mửa, ỉa chảy, ho, sốt rét, lách to. Ngày 3 – 6g dạng thuốc bột, thuốc sắc hoặc thuốc viên. Còn dùng ngậm chữa đau răng, viêm lợi, làm thơm trong nhân bánh.
Trồng và chăm sóc cây thảo quả

Trồng và chăm sóc cây thảo quả

Bài viết sau đây sẽ hướng dẫn các bạn kỹ thuật chi tiết trồng và chăm sóc cây thảo quả một cách hiệu quả nhất.

1. Điều kiện nơi trồng:

Cũng giống với đa số các loại cây trồng, thảo quả chỉ sinh trưởng, phát triển tốt khi đảm bảo một số điều kiện về khí hậu và thổ nhưỡng nhất định:

– Thảo quả sinh trưởng tốt đối với vùng đất có độ cao từ 800 – 900 mét trở lên so với mực nước biển và tốt nhất là nơi có độ cao từ 1000-1500 mét so với mực nước biển.

– Để cây thảo quả sinh trưởng và phát triển tốt, yêu cầu khí hậu ẩm, mát quanh năm: Cụ thể khí hậu thích hợp là:

  • Nhiệt độ bình quân năm: 15-20 oC.
  • Lượng mưa trên 2000mm.
  • Độ ẩm không khí trên 70-80%.

– Về đất đai: Đất trồng thảo quả cần phải tơi xốp, giàu mùn, đạm, kali. Thành phần cơ giới từ thịt nhẹ đến sét nhẹ. Đất mát ẩm, thoát nước tốt, độ pH của đất từ 5 – 6. Tầng đất canh tác dày trên 60 cm.

– Thực bì (Lớp thực vật bảo phủ mặt đất): Thảo quả sinh trưởng tốt nếu trồng dưới tán rừng thưa có độ tàn che từ 0,3-0,7, tốt nhất là từ 0,4-0,5 (Độ tàn che là mức độ che kín của tán cây rừng theo phương thẳng đứng trên một đơn vị diện tích rừng được biểu thị bằng tỷ lệ phần mười – Theo Luật Lâm nghiệp năm 2017)

2. Chuẩn bị giống:

a. Giống:

– Chọn cây mẹ 1-2 tuổi, cây trưởng thành, trong các bụi đã ra hoa, có quả sai và to để lấy thân ngầm hoặc thu hái quả lấy hạt để làm giống.

  • Đối với giống bằng thân ngầm: Đào lấy thân ngầm dài từ 7-10cm, đường kính từ 2,7-5cm, có 2-3 mắt còn tươi, chặt bỏ phần thân khí sinh dưới ngọn chỉ để lại đoạn dài 35-45cm ở sát gốc.
  • Đối với giống bằng hạt: Cuối tháng 11-12 khi Thảo quả đã chín thành thục, thu hái quả to, chín đỏ thẫm, cho vào nước sạch, chà xát để tách vỏ, rửa sạch lớp áo hạt, hong phơi hạt khô, tốt nhất là đem gieo ngay.

– Nếu chưa trồng hom thân ngầm hoặc gieo hạt thì phải tiến hành bảo quản giống trong cát ẩm, nơi thông thoáng. Thời gian cất trữ giống không quá 3 tháng.

b. Tạo cây con từ hạt 

– Ngâm hạt trong nước ấm 40-50 o(pha nước với tỷ lệ 2 sôi – 3 lạnh) trong 8 tiếng đồng hồ. Sau đó vớt ra để ráo nước, cho hạt vào cát hoặc túi vải tưới đẫm nước, ủ cho đến khi hạt đứt nanh thì đem gieo lên luống đã chuẩn bị sẵn.

– Luống gieo phải được làm đất kỹ, bón lót 3-4kg phân chuống hoai cho 1 m2 mặt luống, luống có kích cỡ rộng 1m, dài 5-10m, cao 15-20cm, rãnh giữa 2 luống rộng 35-40cm.

– Cự ly gieo hạt 10x20cm, gieo xong phủ đất mịn kín hạt và tưới đủ ẩm hằng ngày.

– Phải làm dàn che bằng phiên nứa hoặc cắm ràng đảm bảo cây có độ che bóng 70-80% trong suốt thời gian gieo ươm, thường xuyên làm cỏ, xới đất cho cây con.

– Tiêu chuẩn cây con đem trồng: Cây con phải đạt từ 12-18 tháng tuổi, có độ cao từ 60-80cm, sinh trưởng tốt và không bị sâu, bệnh.

3. Thời vụ trồng:

Để thảo quả trồng đạt tỷ lệ sống cao, chúng ta cần:

– Nếu trồng thảo quả bằng hom thân ngầm thì tiến hành trồng vào tháng 4, lúc này cây nhẹ chưa ra hoa, hàm lượng nước trong thân ít.

– Nếu trồng bằng cây con rễ trần thì tiến hành trồng từ tháng 4-9, vào ngày mưa, râm mát, lúc này độ ẩm đất và độ ẩm không khí cao.

– Xử lý thực bì: Phát luỗng (Loại bỏ) thảm tươi dây leo, bụi rậm dưới tán rừng, băm nhỏ rải đều trên mặt đất để cây phân hủy.

– Dẫy, phát cỏ cục bộ xung quanh hố trồng đường kính rộng 0,8-1,0m.

– Làm đất cục bộ theo hố, kích cỡ hố đào 40x40x40cm.

– Mật độ trồng: Có thể tiến hành trồng theo 1 trong 3 mật độ sau: 2900cây/ha hoặc 2000cây/ha, hoặc 1650cây/ha.

4. Cách trồng cây thảo quả:

– Trồng bằng hom thân ngầm, đặt cây đứng giữa hố và hom giống phải nằm nghiêng 1 gốc từ 25-30 độ so với mặt đất, lắp đất, dặm chặt.

– Trồng bằng cây con rễ trần, đặt cây con giữa hố, lắp đất dặm chặt.

– Sau khi dặm chặt vào đất vụn tiếp tục lắp đất cao hơn miệng hố 4-5cm để tránh úng nước.

– Cây trồng cách gốc cây gỗ trong rừng khoảng 0,7m.

Trồng cây thảo-quả dưới tán rừng
NhãnTrồng cây thảo quả dưới tán rừng

5. Chăm sóc cây thảo quả:

– Mỗi năm chăm sóc 2 đến 3 lần. Quá trình chăm sóc thực hiện các công việc sau: phát bỏ cây cỏ xâm lấn, dây leo, bụi rậm, xới xáo đất quanh gốc đường kính 1m. Thời gian chăm sóc vào các tháng 4, 7 và 10 trong năm.

– Kết hợp chăm sóc lần cuối trong năm (sau khi thu hoạch quả) bón thúc cho mỗi gốc 1-2kg phân chuồng hoai, trộn với 2% phân NPK hoặc 200-300g phân hữu cơ vi sinh cho 1 cây hoặc 50g dung dịch dinh dưỡng thủy canh dạng bột.

6. Thu hoạch chế biến thảo quả

– Sau khi trồng đến năm thứ 3, thảo quả bắt đầu ra hoa và kết quả, năm thứ 4 trở lên cây bắt đầu cho thu hoạt đều (Đây được coi là thời kỳ kinh doanh của cây thảo quả).

– Vào khoảng tháng 10, khi vỏ quả bắt đầu ngả thành màu đỏ, chưa bị nứt thì chúng ta bắt đầu thu hái. Nếu thu hái chậm, quả chín và nứt sẽ ảnh hưởng tới chất lượng. Quả hái về phơi trên thên thưa và sấy nhẹ lửa 3-4 ngày đêm cho tới khi vỏ quả nhăn lại thành các vết dọc và có 1 lớp phấn trắng phủ bên ngoài là quả đã khô. Không nên sấy ở nhiệt độ quá cao, vỏ bị sém lửa nhưng vỏ quả chưa nhăn lại, quả sẽ chưa khô, dễ bị vỡ vụn và mất mùi thơm, làm giảm giá trị sản phẩm.

– Hoặc có thể quả hái về bỏ vào nước sôi 2-3 phút, vớt ra đem phơi nắng hoặc sấy khô. Làm như vậy, quả có màu đẹp, tươi, sau khi sấy hoặc phơi khô cũng có thể đập bể vỏ ngoài chỉ lấy hạt thương phẩm.

Quả khô của cây thảo-quả
Quả khô của cây thảo quả

– Một kg quả khô có từ 250-280 quả, cho vào túi ni lông, bịt kín để nơi khô ráo, thoáng mát, khi dùng mới tách vỏ lấy hạt để có giữ được mùi thơm.

Tác giả: Phạm Ngọc Tú

Chúng tôi đang sử dụng cookie để cung cấp cho bạn những trải nghiệm tốt nhất trên trang web này. Bằng cách tiếp tục truy cập, bạn đồng ý với Chính sách thu thập và sử dụng cookie của chúng tôi.
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây